مشتومڕ لەسەر سەلامەتی ئۆتۆمبێلی کارەبایی گەرمتر بووە. لەگەڵ زیادبوونی ناوبانگکردنی ئۆتۆمبێلە EVەکان، زۆر کەس پرسیار دەکەن کە ئایا پارێزگارییەکی باشتر پێشکەش دەکەن لە چاو ئۆتۆمبێلە تەقلیدییەکانی بەنزین.

لەم بابەتەدا بەدواداچوون بۆ سەلامەتی ئۆتۆمبێلی کارەبایی دەکەین بە بەراورد بە ئۆتۆمبێلی غاز. فێردەبیت دەربارەی دیزاین و ئەدای کەوتنەخوارەوە و تایبەتمەندییە سەلامەتییە پێشکەوتووەکانی ئۆتۆمبێلی جۆری EV.  

تێگەیشتن لە ستانداردەکانی سەلامەتی EV

ستانداردەکانی سەلامەتی ئۆتۆمبێلی کارەبایی چین؟ 

ئۆتۆمبێلی کارەبایی (EV) پێویستە هەمان ستانداردی سەلامەتی ئۆتۆمبێلی ئاسایی بەنزین بەدی بهێنێت. ئەم ستانداردانە بە شێوەیەک داڕێژراون کە هەموو ئۆتۆمبێلەکانی سەر ڕێگاکە توانای پاراستنی سەرنشینەکانیان هەبێت لە ئەگەری ڕووداوێکدا. ئۆتۆمبێلە EVەکان هەمان تاقیکردنەوەی کەوتنەخوارەوە و هەڵسەنگاندنی سەلامەتی ئۆتۆمبێلەکانی بەنزینیان بەسەردا دێت، کە سیناریۆ جیاوازەکانی وەک کەوتنەخوارەوەی پێشەوە، کاریگەرییە لاوەکییەکان و وەرگەڕان دەگرێتەوە. ئەمەش دڵنیای دەدات لەوەی کە ئۆتۆمبێلی کارەبایی بە هەمان شێوەی ئۆتۆمبێلە تەقلیدییەکان سەلامەتن.

چۆن EVەکان ڕێساکانی سەلامەتی جێبەجێ دەکەن؟ 

ئۆتۆمبێلە EVەکان تاقیدەکرێنەوە بۆ ئەوەی بزانن توانای کەوتنەخوارەوەیان هەیە، ئەمەش واتە توانای پاراستنی سەرنشینەکانیان لەکاتی پێکدادانەکاندا. 

ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان بە شێوەیەک ئەندازیاری کراون کە هەمان ستانداردەکانی ئۆتۆمبێلە ئاساییەکان لە هەموو ئەم تاقیکردنەوانەدا بەدی بهێنن یان تێپەڕێنن، ئەمەش دڵنیای دەدات کە پارێزگارییەکی گونجاو لە ڕووداوەکاندا دابین دەکات.

• تاقیکردنەوەکانی کەوتنەخوارەوەی پێشەوە : ھاوشێوەکردنی پێکدادانی سەر بەڕوو بۆ هەڵسەنگاندنی یەکپارچەیی پێکهاتەی ئۆتۆمبێلەکە.

• تاقیکردنەوەکانی کاریگەری لاوەکی : دڵنیابوون لە توانای ئۆتۆمبێلەکە بۆ پاراستنی سەرنشینەکان لە کاتی پێکدادانی لاوەکیدا.

• تاقیکردنەوەکانی وەرگەڕان : هەڵسەنگاندنی ئەگەری وەرگەڕانی ئۆتۆمبێلەکە لە کاتی بارودۆخی توندی لێخوڕین یان ڕووداوی هاتوچۆدا.

ئۆتۆمبێلی EV vs ئۆتۆمبێلی غاز لە ڕووداوەکاندا

• ئۆتۆمبێلی کارەبایی لە کاتی ڕووداوی هاتوچۆدا چۆن کاردەکات بە بەراورد بە ئۆتۆمبێلی غاز؟  بەگشتی ئۆتۆمبێلی کارەبایی لە تاقیکردنەوەکانی کەوتنەخوارەوەدا توانای بەهێزی هەیە. کێشی زیادەی ئۆتۆمبێلە EVەکان- بەهۆی پاترییەکانیانەوە- زۆرجار لێوارێکیان پێدەبەخشێت لە سەلامەتی کەوتنەخوارەوەدا. ئەم کێشە قورسە یارمەتی پاراستنی سەرنشینەکان دەدات لەڕێگەی کەمکردنەوەی ئەو هێزانەی کە لە کاتی پێکدادانەکاندا تووشی دەبن. تاقیکردنەوەکانی سەلامەتی دەریانخستووە کە EVەکان بە شێوەیەکی گشتی پارێزگارییەکی باشتر دەکەن لە ئەگەری ڕووداوێکدا، بە تایبەت کاتێک ڕێژەی برینداربوون لە سیناریۆی هاوشێوەی ڕووداوی کەوتنەخوارەوەدا بەراورد دەکرێت.

• ئایا EVs کەمتر ئەگەری ئاگرکەوتنەوەیان هەیە لە کاتی کەوتنەخوارەوەدا؟  مەترسی ئاگرکەوتنەوە دوای کەوتنەخوارەوەی ئۆتۆمبێل نیگەرانییەکی سەرەکییە بۆ هەردوو ئۆتۆمبێلی کارەبایی و بەنزین. بەڵام توێژینەوەکان دەریدەخەن کە ئۆتۆمبێلە EVەکان بەگشتی مەترسی ئاگرکەوتنەوەیان کەمترە بە بەراورد بە ئۆتۆمبێلە بەنزینییەکان دوای پێکدادان. ئەمەش لەبەرئەوەی بەنزین زۆر سووتێنەرە، لە ئەگەری کەوتنەخوارەوەشدا تانکی سووتەمەنی دەتوانێت بپچڕێت و بە ئاسانی ئاگر بگرێت. لە بەرامبەردا لە کاتێکدا پاترییەکانی EV دەتوانن لە ژێر بارودۆخی تونددا ئاگر بگرن، بەڵام بەهۆی تایبەتمەندییە سەلامەتییە پێشکەوتووەکانی وەک پچڕانی پاتری و کەیسی پاتری بەرگری ئاگر زۆر کەمترە.

سەلامەتی و تەکنەلۆژیای پاتری

• ئایا پاتری EV سەلامەتە؟  سەلامەتی پاتری لە ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان یەکێکە لە لایەنە گرنگەکانی دیزاینەکەیان. پاترییە مۆدێرنەکانی EV بە تایبەتمەندی سەلامەتی ئەندازیاری کراون بۆ ڕێگریکردن لە گەرمبوونی زۆر و شۆرت سیرکت و کێشەی تر کە دەتوانێت ببێتە هۆی ئاگرکەوتنەوە. بە شێوەیەکی گشتی لەناو گەورەکردنی پارێزەردا دادەنرێت کە لە زیانەکانی دەرەکی دەیانپارێزێت و مەترسی تێکچوونی کارکردن کەمدەکاتەوە.

• ئایا پاترییەکانی EV دەتوانن ئاگر بگرن؟  لە کاتێکدا کە ئەگەری ئەوە هەیە پاترییەکانی لیتیۆم ئایۆن کە لە ئۆتۆمبێلە EVەکاندا بەکاردەهێنرێن لە ژێر هەندێک بارودۆخدا ئاگر بگرن، بەڵام ئەم جۆرە ڕووداوانە زۆر دەگمەنن. مەترسی ئاگرکەوتنەوە لە ئۆتۆمبێلی جۆری EV کەمترە بە بەراورد بەو ئۆتۆمبێلانەی کە بەنزین کاردەکەن، کە بڕێکی زۆر سووتەمەنی سووتێنەریان تێدایە. زۆربەی زۆری ئۆتۆمبێلە EVەکان لەسەر ڕێگاکە تووشی ئاگرکەوتنەوەی پاتری نەبوون و پێشکەوتنە بەردەوامەکانی سەلامەتی پاترییەکان بەردەوام مەترسییەکان کەم دەکەنەوە.

• پاتری EV چۆن دیزاین کراوە بۆ ڕێگریکردن لە ئاگرکەوتنەوە؟  پاترییەکانی EV بە چەندین چین لە پاراستن دیزاین کراون. ئەم سیستێمانە بریتین لە میکانیزمی بەڕێوەبردنی گەرمی بۆ ڕێکخستنی پلەی گەرمی، هەروەها میکانیزمی سەلامەتی کە لە ئەگەری ڕووداوێکدا کارەبا دەبڕێت. بەکارهێنانی کەرەستەی بەرگری ئاگر و سیستەمی ساردکەرەوە زیاتر مەترسی ئاگرکەوتنەوە کەمدەکاتەوە. لە زۆر حاڵەتدا ئەم تایبەتمەندییە سەلامەتیانە وایکردووە پاترییەکانی EV زۆر سەلامەتتر بن لە مۆدێلە سەرەتاییەکان.

تایبەتمەندی سەلامەتی لە ئۆتۆمبێلی کارەبایی

• ئۆتۆمبێلی کارەبایی چ تایبەتمەندییەکی سەلامەتی هەیە؟  ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان چەندین تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی سەلامەتییان تێدایە کە یارمەتی ڕێگریکردن لە ڕووداوەکان دەدەن و سەلامەتی گشتی بەرز دەکەنەوە. تایبەتمەندییە سەرەکییەکان بریتین لە:

• سوکانێکی فریاگوزاری ئۆتۆماتیکی (AEB) : ئەم سیستەمە ئەگەری پێکدادانەکان دەستنیشان دەکات و بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی سوکانەکان دەدات بۆ کەمکردنەوەی کاریگەری یان دوورکەوتنەوە لە ڕووداو.

• یارمەتی پاراستنی هێڵ (LKA) : یارمەتی شۆفێران دەدات لەناو هێڵەکەیاندا بمێننەوە، ڕێگری دەکات لە ڕۆشتنی بەڕێکەوت لە هێڵەکان.

• Adaptive Cruise Control (ACC) : خێرایی ئۆتۆمبێلەکە ڕێکدەخات بۆ پاراستنی مەودای سەلامەت لە ئۆتۆمبێلەکەی پێشەوە، ئەمەش مەترسی پێکدادانی دواوە کەمدەکاتەوە.

• چۆن ناوەندی کێشکردنی نزم ئۆتۆمبێلی EV سەلامەتتر دەکات؟  یەکێک لە سوودە سەرەکییەکانی ئۆتۆمبێلی کارەبایی، کەمی ناوەندی کێشکردنیەتی. پاترییە گەورە و قورسەکە بە شێوەیەکی گشتی لە بنی ئۆتۆمبێلەکەدایە، ئەمەش یارمەتی سەقامگیرکردنی ئۆتۆمبێلەکە دەدات و ئەگەری وەرگەڕانی ئۆتۆمبێلەکە کەمدەکاتەوە. ئەم تایبەتمەندییە دیزاینە وا دەکات کە ئۆتۆمبێلە EVەکان کەمتر تووشی وەرگەڕان بن لە کاتی پێچانی تیژ یان مانۆڕی فریاگوزاریدا. لە بەرامبەردا ئۆتۆمبێلە بەنزینییەکانی تەقلیدی ڕەنگە ناوەندی کێشکردنیان بەرزتر بێت، ئەمەش مەترسی وەرگەڕانیان زیاد دەکات.

• چ سیستەمێکی پێشکەوتووی یارمەتیدانی شۆفێر (ADAS) لە EVەکاندا دەدۆزرێتەوە؟  زۆرێک لە ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان سیستەمی پێشکەوتووی یارمەتیدانی شۆفێر (ADAS)یان تێدایە، کە تایبەتمەندی سەلامەتی زیادە دابین دەکات بۆ یارمەتیدانی ڕێگریکردن لە ڕووداوەکان. ئەم سیستێمانە لەوانەیە بریتی بن لە:

• چاودێریکردنی شوێنی کوێر : شۆفێر ئاگادار دەکاتەوە کاتێک ئۆتۆمبێلێک لە شوێنی کوێردا هەبێت.

• ئاگادارکردنەوەی پێکدادانی پێشەوە : شۆفێر ئاگادار دەکاتەوە ئەگەر پێکدادانێک نزیک بێت لەگەڵ ئۆتۆمبێلێک لە پێشەوە.

• ئاگادارکردنەوەی هاتوچۆی کرۆس لە دواوە : یارمەتی شۆفێران دەدات بە سەلامەتی لە شوێنی وەستانی ئۆتۆمبێلەکان بگەڕێنەوە دەرەوە بە ئاگادارکردنەوەیان لەو ئۆتۆمبێلانەی لە لایەوە نزیک دەبنەوە.

• ئایا ئۆتۆمبێلی جۆری EV لە ڕووی پاراستن لە ڕووداوی هاتوچۆ سەلامەتترە؟  بەهۆی دیزاینەکەیانەوە، زۆرجار ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان لە تاقیکردنەوەکانی کەوتنەخوارەوەدا باشتر کاردەکەن. کێشی پاترییەکە لەگەڵ باشترکردنی ناوچە چەقۆکێشەکان، یارمەتی دابەشکردنی هێزی کەوتنەخوارەوە دەدات بە شێوەیەکی یەکسانتر، ئەمەش کاریگەری لەسەر سەرنشینەکان کەمدەکاتەوە. ئەمەش وا دەکات ئۆتۆمبێلە EVەکان بە گشتی لە دۆخی ڕووداوی هاتوچۆدا سەلامەتتر بن بە بەراورد بە ئۆتۆمبێلە تەقلیدییەکانی بەنزین.

مەترسی برینداربوون بۆ پیادە و پاسکیلسوارەکان

• ئایا ئۆتۆمبێلی جۆری EV مەترسیدارترە بۆ پیادە یان پاسکیلسوارەکان؟  یەکێک لە نیگەرانییەکانی ئۆتۆمبێلی کارەبایی ئەوەیە کە زۆر بێدەنگترن لە ئۆتۆمبێلی بەنزین. لە خێراییە نزمەکاندا، ئەم کەمی ژاوەژاوە دەتوانێت گوێیان لە نزیکبوونەوەی ئۆتۆمبێلەکە بێت بۆ پیادە و پاسکیلسوارەکان قورستر بێت. بەڵام ڕێسای نوێ بۆ چارەسەرکردنی ئەم پرسە دانراوە، کە پێویستە ئۆتۆمبێلە EVەکان بە خێرایی کەم دەنگ دەربکەن بۆ ئاگادارکردنەوەی پیادە و پاسکیلسوارەکان لە بوونی خۆیان.

• ئایا ئۆتۆمبێلی کارەبایی زۆر بێدەنگە بۆ سەلامەتی پیادە؟  بۆ کەمکردنەوەی مەترسییەکان، ئێستا زۆرێک لە ئۆتۆمبێلە EVەکان ئامێری دەردانی دەنگیان تێدایە کە چالاک دەبن کاتێک ئۆتۆمبێلەکە بە خێرایی کەم دەڕوات. ئەم تایبەتمەندییە بۆ ئەوە دروستکراوە کە پیادە و پاسکیلسوارەکان گوێیان لە هاتنی ئۆتۆمبێلەکە بێت، تەنانەت ئەگەر بە بێدەنگیش بجوڵێت. ئەمەش یارمەتیدەرە بۆ بەرزکردنەوەی سەلامەتی بەکارهێنەرانی ڕێگاوبان کە لاوازن.

سەلامەتی درێژخایەن و مانەوەی EV

• ئۆتۆمبێلی جۆری EV چەند دەمێنێتەوە بە بەراورد بە ئۆتۆمبێلی غاز لە ڕووی سەلامەتییەوە؟  ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان بۆ مانەوە دروست کراون و کەمتر پارچەی جوڵاویان هەیە بە بەراورد بە ئۆتۆمبێلەکانی بەنزین، ئەمەش ئەگەری لەکارکەوتنی میکانیکی کەم دەکاتەوە. بە شێوەیەکی گشتی ئۆتۆمبێلی جۆری EV بەهێزترە و زۆرێک لە بەرهەمهێنەران گەرەنتی درێژخایەن لەسەر پاترییەکان پێشکەش دەکەن، ئەمەش دڵنیای دەدات لەوەی کە ئۆتۆمبێلەکە بۆ چەندین ساڵ بە سەلامەتی دەمێنێتەوە بۆ لێخوڕین. لەگەڵ باشتربوونی تەکنەلۆژیای پاتری، تەمەنی ئۆتۆمبێلە EVەکان بەردەوامە لە زیادبوون، ئەمەش سەلامەتی و متمانەپێکراوییان زیاتر بەرز دەکاتەوە.

• ئایا EVەکان مەترسی زیاتریان هەیە بۆ لەکارکەوتنی پاتری یان کێشەی میکانیکی تر؟  لەکارکەوتنی پاتری لە ئۆتۆمبێلە کارەباییەکاندا دەگمەنە و بەگشتی لەژێر گەرەنتی بەرهەمهێنەردا دەگرێتەوە. زۆربەی کێشەکانی پەیوەست بە ئۆتۆمبێلی جۆری EV کێشەی کەمی چاککردنەوەن بە بەراورد بە بزوێنەری سووتانی ناوخۆیی ئاڵۆزتر لە ئۆتۆمبێلە تەقلیدییەکاندا، کە پێویستیان بە چاککردنەوەی بەردەوامتر هەیە. ئۆتۆمبێلە EVەکان زیاتر کێشەیان هەیە بە تێپەڕبوونی کات، ئەمەش بەشدارە لە سەلامەتی درێژخایەنیان.

ئایا ئۆتۆمبێلی کارەبایی سەلامەتترە لە ئۆتۆمبێلی غاز؟ بڕیاری کۆتایی

ئۆتۆمبێلی کارەبایی هەمان ستانداردی سەلامەتی ئۆتۆمبێلی بەنزین بەدی دێنێت. لە هەندێک حاڵەتدا سوودەکانی پێشکەش دەکەن، وەک کەمکردنەوەی مەترسی ئاگر و باشتر پاراستنی لە ڕووداوەکان.

EVەکان نەک تەنها لەبەر سوودە ژینگەییەکانیان بەڵکو لەبەر تایبەتمەندییە سەلامەتییەکانیش لەبەرچاو بگرن. لەگەڵ پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا، ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان بەردەوام دەبن لە باشتربوون، ئەمەش پارێزگارییەکی زیاتر بۆ هەردوو شۆفێر و پیادە مسۆگەر دەکات.

پرسیارە بەردەوامەکان

* ئایا ئۆتۆمبێلی کارەبایی لە ئۆتۆمبێلی غاز سەلامەتترە؟

وەڵام: ئۆتۆمبێلی کارەبایی (EV) هەمان ستانداردی سەلامەتی ئۆتۆمبێلی بەنزین بەدی دێنێت و لەوانەیە سوودی زیاتر پێشکەش بکات، وەک کەمبوونەوەی مەترسی وەرگەڕان و تایبەتمەندی سەلامەتی پێشکەوتووی وەک سوکانێکی فریاگوزاری ئۆتۆماتیکی. زۆرجار ئۆتۆمبێلی جۆری EV لە سیناریۆی کەوتنەخوارەوەدا سەلامەتترە بەهۆی دیزاین و دانانی پاترییەکەیەوە.

* ئایا پاتری ئۆتۆمبێلی کارەبایی لەکاتی کەوتنەخوارەوەدا بە ئاسانی ئاگر دەگرێت؟

وەڵام: ئۆتۆمبێلە EVەکان مەترسی ئاگرکەوتنەوەیان کەمترە بە بەراورد بە ئۆتۆمبێلە غازییەکان. لە کاتێکدا پاترییەکانی لیتیۆم ئایۆن دەتوانن ئاگر بگرن، بەڵام ڕێژەی ڕوودانی نزیکەی ٢٥ ئاگرکەوتنەوەیە لە هەر ١٠٠ هەزار ئۆتۆمبێل بۆ ئۆتۆمبێلی جۆری EV، بە بەراورد بە ١٥٣٠ ئاگرکەوتنەوە بۆ ئۆتۆمبێلی غاز. دیزاینی پاتری EV بریتییە لە سیستەمی ساردکردنەوە و کەیسی پارێزەر بۆ ڕێگریکردن لە ئاگرکەوتنەوە.

* چۆن ناوەندی کێشکردنی نزم سەلامەتی لە ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان باشتر دەکات؟

وەڵام: دانانی پاتری لە بنی ئۆتۆمبێلە EVەکاندا ناوەندی کێشکردن دادەبەزێنێت، سەقامگیری باشتر دەکات و مەترسی وەرگەڕان کەمدەکاتەوە. ئەم دیزاینە مامەڵەکردن و کۆنترۆڵکردنی باشتر بە ئۆتۆمبێلە EVەکان دەبەخشێت، بەتایبەتی لە کاتی پێچانی تیژدا، بە بەراورد بە ئۆتۆمبێلە غازییە تەقلیدییەکان کە سەنتەری بەرزترن.

* ئایا بێدەنگی ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان مەترسی لەسەر سەلامەتی بۆ پیادە دروست دەکات؟

وەڵام: کارکردنی بێدەنگی ئۆتۆمبێلی جۆری EV بە خێرایی کەم دەتوانێت مەترسی لەسەر پیادە و پاسکیلسوارەکان دروست بکات. بۆ چارەسەرکردنی ئەمە، ڕێساکان داوا لە ئۆتۆمبێلە EVەکان دەکەن دەنگێک لە خوار 20 میل لە کاتژمێرێکدا دەربکەن، ئەمەش دڵنیای دەدات کە پیادە و پاسکیلسوارەکان ئاگاداری بوونی خۆیانن و ڕووداوەکان کەمدەکاتەوە.

پ: ئایا نیگەرانی سەلامەتی درێژخایەن لەگەڵ پاتری ئۆتۆمبێلی کارەبایی هەیە؟

وەڵام: پاترییەکانی EV بۆ مانەوەیەکی درێژخایەن دیزاین کراون، لەگەڵ ڕێژەیەکی کەمی لەکارکەوتن. زۆربەی پاترییەکانی EV بۆ ماوەی تەمەنی ئۆتۆمبێلەکە دەمێننەوە و گۆڕینی پاترییەکانیش بەزۆری بە گەرەنتی دەیانگرێتەوە. ئەمەش کەمترین نیگەرانی سەلامەتی درێژخایەن بۆ شۆفێران و سەرنشینەکان دەکات.