ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን፡ ሳላ ንከባቢ ዝምችኣ ባህርያተንን ዋጋ ዝቕንስ ኣሰራርሓአንን ዝያዳ ተፈታዊ ኮይነን ኣለዋ። ይኹን እምበር፡ ብዙሓት ሰባት ብዛዕባ ጠለባት ጽገና እዘን ተሽከርከርቲ ገና ሕቶታት ኣለዎም። ሓደ ልሙድ ሕቶ፡ ኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ከምተን ብቤንዚን ዝሰርሓ መዛኑአን ምቕያር ነዳዲ የድልየን ድዩ ዝብል እዩ። ኣብዚ ጽሑፍ እዚ፡ ኣብ ኣርእስቲ ምቕያር ዘይቲ ንኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ዕምቆት ክንኣቱን ፍሉይ ናይ ጽገና ድሌታት እዘን ተሽከርከርቲ ክንድህስስን ኢና።

ሞተር ኤሌክትሪክ መኪና ምርዳእ

ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ተፈተውቲ እናኾና ብምምጽአን፡ ካብ ባህላዊ ብቤንዚን ዝሰርሓ ተሽከርከርቲ ንላዕሊ ንከባቢ ዝምችእን ዋጋ ዝቕንስን ኣማራጺ ዝመርጹ ሰባት እናበዝሑ ይመጹ ኣለዉ። ሓደ ካብቲ ንኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ፍሉያት ዝገብሮም ቁልፊ ባእታታት ሞተርአን እዩ። ዘይከምቲ ኣብ ልምዳውያን መካይን ዝርከብ ውሽጣዊ ምንዳድ ሞተር፡ ሞተር ኤሌክትሪክ መካይን ብፍጹም ዝተፈልየ መትከል እዩ ዝሰርሕ።

ብፍላይ ፍጥነት ዘለወን ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን፡ ምዕቡላት ኤሌክትሪካዊ ሞተራት ዝተዓጠቓ ኮይነን፡ መስተንክር ምቅልጣፍን ልዑል ፍጥነትን ከቕርባ የኽእላ። እዞም ሞተራት እዚኣቶም ኣብ ልዑል ዓቕሚ ዘለዎም ባትሪታት ብዝተዓቀበ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝሰርሑ ኮይኖም፡ ብተለምዶ ኣብ ትሕቲ መሬት እታ ተሽከርካሪት ይርከቡ። እቶም ባትሪታት ነቲ ኤለክትሪካዊ ሞተር ንምዝዋር ዘድሊ ሓይሊ ብምሃብ፡ ነታ መኪና ብቐሊሉ ንቕድሚት ይድርኽዋ።

ሓደ ካብ ብልጫታት ሞተር ኤሌክትሪክ መካይን ምቕሉልነቱ እዩ። ዘይከምቶም ኣማኢት ዝንቀሳቐሱ ክፍልታት ዘለዎም ባህላዊ ሞተር፡ ኤሌክትሪካዊ ሞተራት ብኣግባቡ ዝወሓደ ኣካላት ኣለዎም። እዚ ድማ ንወነንቲ ኤሌክትሪክ መካይን ዝለዓለ ተኣማንነትን ዝተሓተ ወጻኢታት ጽገናን ይትርጎም። ካብዚ ሓሊፉ፡ ኤለክትሪካዊ ሞተራት፡ ዝለዓለ ሚእታዊት ናይቲ ዝተዓቀበ ጸዓት ናብ ጭቡጥ ምንቅስቓስ ስለ ዝቕይር፡ ብባህሪኦም ካብቶም ናይ ምንዳድ መዛኑኦም ዝያዳ ውጽኢታውያን እዮም። እዚ ብቕዓት እዚ ንሃልኪ ነዳዲ ይቕንስ ጥራይ ዘይኮነስ ንልቀት ጋዝ ምድረበዳ እውን የጉድል፣ እዚ ድማ ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ዝሓመቐ ናይ መጓዓዝያ ኣማራጺ ይገብራ።

ካልእ ኣገዳሲ መዳይ ናይ ኤሌክትሪክ መካይን ሞተር ሪጀነሬቲቭ ፍሬኖ እዩ። እዚ ፈጠራዊ ቴክኖሎጂ እዚ፡ እቲ ኤሌክትሪክ ሞተር፡ መራሒ መኪና ፍሬኖ ክገብር ከሎ ከም ጀነሬተር ኮይኑ ክሰርሕ የኽእሎ። ከምቲ ኣብ ባህላዊ ስርዓታት ፍሬኖ ዝግበር፡ ሪጀነሬቲቭ ፍሬኖ ነቲ ምንቅስቓስ ጸዓት ከም ሙቐት ኣብ ክንዲ ዝብትኖ፡ ዳግማይ ናብ ኤሌክትሪካዊ ጸዓት ቀይሩ ኣብ ባትሪ ይዕቅቦ። እዚ ድማ ንናይ መኪና ርሕቀት ንምንዋሕ ይሕግዝ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ፍሬኖ ፓድ ምብስባስ ይንክዮ፣ ውጽኢቱ ድማ ንነዊሕ እዋን ዝጸንሑ ኣካላት ይፈጥር።

ብመንጽር ኣፈጻጽማ፡ ፍጥነት ዘለወን ኤሌክትሪክ መካይን ብሰንኪ እቲ ብኤሌክትሪክ ሞተራት ዝህቦ ቅጽበታዊ ቶርኬት፡ መስተንክር ምቅልጣፍ ክህልወን ዓቕሚ ኣለወን። ዘይከምቶም ኣብ ዝለዓለ ቶርክኦም ንምብጻሕ ግዜ ዝሓትት ውሽጣዊ ምንዳድ ሞተር፡ ኤሌክትሪካዊ ሞተራት ካብቲ መራሒ መኪና ንመቀላጠፊ ፔዳል ዝጸቐጠላ ህሞት ጀሚሩ ዝለዓለ ቶርኬት የቕርቡ። እዚ ቅጽበታዊ ኣወሃህባ ሓይሊ ናብ ዘሐጉስ ናይ ምዝዋር ተመክሮ ይትርጎም፣ ኣፍቀርቲ ኤሌክትሪክ መኪና ቅልጡፍ ምቅልጣፍን ምላሽ ዝህብ ኣተሓሕዛን ከስተማቕሩ የኽእሎም።

ናይ ኤሌክትሪክ መካይን ናይ ጽገና ረቛሒታት

ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ፡ ንኣከባቢ ዝግደሱ ውልቀሰባትን ነቶም ኣሰር ካርቦኖም ንምንካይ ዝደልዩን ምርጫታት እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ። ዝበዝሑ ሰባት ናብ ኤሌክትሪክ ዝሰርሓ ተሽከርከርቲ ኣብ ዝቕይሩሉ ዘለዉ እዋን፡ ምስ ምውናን ናይ ጽገና ረቛሒታት ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ።

ሓደ ካብቲ ብኤሌክትሪክ እትሰርሕ መኪና ኣብ ምሕላው ኣብ ግምት ክኣቱ ዘለዎ ቁልፊ ረቛሒታት፡ ባትሪ እዩ። ዘይከምተን ኣብ በንዚን ዝምርኮሳ ባህላዊ መካይን፡ ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ብዓበይቲ ሊትየም-ኣዮን ባትሪ እየን ዝሰርሓ። እዞም ባትሪታት ምቹእ ኣፈጻጽማን ነዊሕ ዕድመን ንምርግጋጽ ስሩዕ ጽገና የድልዮም። ንባትሪ ንምምላእን ንምፍሳስን ዝሃቦ መምርሒታት ኣፍራዪ ምኽታል ኣገዳሲ ኮይኑ ንኸይጉዳእን ዕድመኡ ንምንዋሕን ኣገዳሲ እዩ።

ካልእ ናይ ኤሌክትሪክ መካይን ናይ ጽገና ረቛሒ፡ እቲ መዝሓሊ ስርዓት ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ምቕማጥ እዩ። ባትሪን ካልእ ኣካላትን ናይ ኤለክትሪክ መኪና ኣብ እዋን ስራሕ ሙቐት የመንጩ፣ ልዕሊ ዓቐን ሙቐት ንኸይህሉ ድማ ብግቡእ ዝሰርሕ ስርዓተ መዝሓሊ ኣገዳሲ እዩ። ደረጃ መዝሓሊ ብቐጻሊ ምፍታሽን ግቡእ ዑደት ደም ምርግጋጽን ዝኾነ ይኹን ክመጽእ ዝኽእል ጸገማት ንምክልኻል ኣገዳሲ እዩ።

ጽገና ጎማ ካልእ ወሳኒ መዳይ ናይ ኤሌክትሪክ መኪና ምውናን እዩ። ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ብቕልጡፍ ምቅልጣፈንን ልዑል ቶርክን ዝፍለጣ ኮይነን፡ እዚ ድማ ኣብ ጎማታት ተወሳኺ ጸቕጢ ከስዕብ ይኽእል። ጸቕጢ ጎማታት ብቐጻሊ ምፍታሽ፡ ጎማታት ምዝዋርን ብግቡእ ከምዝተሰለፉ ምርግጋጽን ኣገዳሲ እዩ። እዚ ድማ ንብቕዓትን ብቕዓትን እታ መኪና ዘመሓይሽ ጥራይ ዘይኮነስ ዕድመ ጎማታት ዘናውሕ እዩ።

ብዘይካ እዞም ፍሉያት ናይ ጽገና ጠለባት፡ ኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ምስ ባህላዊ መካይን እውን ገለ ተመሳሳልነት ኣለወን። ኣብ ውሽጢ መኪና ጽቡቕ ጽሬት ኣየር ንምሕላው፡ ከም መጽረዪ ኣየርን መጽረዪ ካቢንን ዝኣመሰሉ ፍልትራት ብቐጻሊ ምፍታሽን ምትካእን ኣገዳሲ እዩ። ምስ ስሩዕ ምቕያር ዘይትን ምፍታሽ ፍሬኖን ምክትታል ንሓፈሻዊ ጥዕናን ኣፈፃፅማን እታ ተሽከርካሪት እውን ኣድላዪ እዩ።

ፍሉይ ንኡስ ኣርእስቲ 1፡ ተራ ቅብኣት ኣብ ኤሌክትሪክ መካይን

ኣብዚ ኩሉ ግዜ ዝምዕብል ዘሎ ዓለም ቴክኖሎጂ መካይን፡ ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ጸወታ ዝቕይራ ኮይነን ተቐልቂለን እየን። እዘን ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ ተሽከርከርቲ፡ ንከባቢ ዝምችኣ ባህርያተንን ምምሕያሽ ውሕስነት ነዳዲን ተፈታውነት ረኺበን እየን። ይኹን እምበር፡ ብቕዓትን ነዊሕ ዕድመን ኤሌክትሪክ መካይን ኣብ ምዕባይ ልዑል ተራ ዝጻወት ወሳኒ ባእታ ኣሎ - ቅብኣት።

ቅብኣት ኣብ መንጎ ዝንቀሳቐሱ ክፍልታት ንዝፍጠር ምትፍናን ንምንካይ ዝተዳለዉ ንጥረ ነገራት ኮይኖም፡ በዚ ድማ ምብስባስን ምብስባስን ንምንካይ ዝተዳለዉ እዮም። ኣብ ጉዳይ ኤሌክትሪክ መካይን፡ ስሉጥ ኣሰራርሓ ንምርግጋጽን ንዝለዓለ ብቕዓት ንምርግጋጽን ኣገደስቲ እየን። ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ ተሽከርከርቲ ብፍላይ ድማ ፍጥነት ዘለወን ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ብዘይ ገለ ጸገም ንኽሰርሓ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ከም ሞተር፡ በርሪንግን ማርሻ ቦክስን ይምርኮሳ። ቅብኣት ነዞም ኣካላት ወሳኒ መከላኸሊ ብምሃብ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ኣፈፃፅማ ስራሕ ክሰርሑ የኽእሎም።

ሓደ ካብቲ ቅብኣት መተካእታ ዘይብሉ ምዃኑ ዝረጋገጸሉ ቁልፊ መዳይ ኣብ ኤሌክትሪክ ሞተር እዩ። እዞም ሞተራት ልቢ ኤሌክትሪክ መካይን ኮይኖም፡ ንኤሌክትሪካዊ ጸዓት ናብ መካኒካዊ ጸዓት ይቕይሩ። ልዑል ፍጥነት ዘለዎ ብቕዓት ንምርካብ፡ እቲ ኤሌክትሪካዊ ሞተር ብፍሉይ ልዑል ፍጥነት ምዝዋር ይሰርሕ። ብፍሉይ ንኤሌክትሪክ ሞተራት ዝተዳለዉ ቅብኣታት ምትሕንፋጽን ምፍራይ ሙቐትን ኣብ ምንካይ ወሳኒ ተራ ኣለዎም፣ በዚ ድማ ንብቕዓት ኣብ ዝበለጸ ደረጃ የብጽሑ።

ብተወሳኺ፡ ቅብኣታት ኣብ ሓፈሻዊ ውሕስነት ጸዓት ኤሌክትሪክ መካይን እውን ኣበርክቶ ኣለዎም። ምትሕንፋጽ ብምንካይ ኣብ መስርሕ ምቕያር ውሑድ ክሳራ ጸዓት የረጋግጹ፡ እዚ ድማ ምምሕያሽ ዕድመ ባትሪን ምውሳኽ ርሕቀትን የስዕብ። እዚ ብፍላይ ንልዑል ፍጥነት ዘለወን ኤሌክትሪካዊ መካይን ኣገዳሲ ኮይኑ፡ ዝለዓለ ብቕዓት ንምርካብ ነፍሲ ወከፍ ቁሩብ ዕቃበ ጸዓት ኣገዳሲ እዩ።

ብዘይካ እቲ ኤሌክትሪካዊ ሞተር፡ ቅብኣታት ኣብ ኤሌክትሪክ መካይን ዝርከቡ ካልኦት ኣካላት ንብቕዓት ኣብ ምዕባይ እውን ወሳኒ ተራ ኣለዎም። ንኣብነት በርሪንግ ንፍሕፍሕ ንምንካይን ስሉጥ ምዝዋር ንምርግጋጽን ውጽኢታዊ ምልካይ የድልዮም። ብተመሳሳሊ፡ ማርሻ ቦክስ ኣብ ኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ውሑድ እኳ እንተዀነ፡ ካብ መጠን ንላዕሊ ንኸይበላሾን ምቹእ ስራሕ ንኽህልዎን ግን ገና ቅብኣት የድልዮ።

ኣብዚ ምፍላጥ ዝግበኦ፡ ምምራጽ ቅኑዕ ቅብኣት ንግቡእ ኣሰራርሓ ኤሌክትሪክ መካይን ወሳኒ እዩ። ልዑል ምርግጋእ ሙቐትን ትሑት ምልክዕነትን ዘለዎም ቅብኣታት ነቲ እዘን ተሽከርከርቲ ዘጋጥመን ልዑል ፍጥነትን ኩነታት ሙቐትን ክጻወሩ ይምረጹ። ብተወሳኺ፡ ንከባቢ ዝምችኡ ቅብኣታት ምስቲ ንከባቢ ዝነቕሓ ባህሪ ኤሌክትሪክ መካይን ዝሰማማዕ ተፈታውነት ይረክብ ኣሎ።

ፍሉይ ንኡስ ኣርእስቲ 2፡ ኣብ መንጎ ኤሌክትሪክን በንዚንን መካይን ዘሎ ናይ ጽገና ፍልልያት

ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ብሰንኪ ብዙሕ ረብሓታተን ልዑል ተፈታውነት ረኺበን እየን፣ እዚ ድማ ኣብ ምንካይ ልቀት ካርቦን ዘለወን ኣበርክቶን ኣብ ነዊሕ እዋን ድማ ውፅኢታዊነት ዋጋን ሓዊሱ እዩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ጽገና ክመጽእ ከሎ፡ ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ካብተን ብበንዚን ዝሰርሓ መዛኑአን ይፍለያ። ነዞም ናይ ጽገና ፍልልያት ምርዳእ፡ ወነንቲ ተሽከርከርቶም ምቹእ ኣፈጻጽማን ነዊሕ ዕድመን ንምርግጋጽ ኣገዳሲ እዩ።

ሓደ ካብቲ ቀንዲ ፍልልይ ኣብ መንጎ ኤሌክትሪክን ብበንዚንን ዝሰርሓ መካይን ኣብ ፓወርትሬን እዩ። ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ብዝለዓለ ዓቕሚ ባትሪ ክሰርሓ እንከለዋ፡ ብበንዚን ዝሰርሓ መካይን ግን ኣብ ውሽጣዊ ምንዳድ ሞተር እየን ዝምርኮሳ። እዚ መሰረታዊ ፍልልይ እዚ ንናይ ክልቲኦም ዓይነታት ተሽከርከርቲ ናይ ጽገና ጠለባት ይጸልዎ። ኣብ ኤሌክትሪክ እትሰርሕ መኪና፡ እቲ ባትሪ ብቐጻሊ ክትትል ክግበረሉን ክሕሎን ዘለዎ ወሳኒ ኣካል እዩ። ንጽገና ባትሪ ዝምልከት መምርሒታት ኣፍራዪ ክትክተል ይምከር፣ እዚ ድማ በብእዋኑ ምፍታሽ፣ ሶፍትዌር ምዕባለን ምድላው ባትሪን ከጠቓልል ይኽእል።

ካልእ ወሳኒ መዳይ ጽገና ኤሌክትሪክ መካይን ድማ ትሕተ ቅርጺ ቻርጅ ምግባር እዩ። ዘይከምተን ኣብ ዝኾነ መዐደሊ ነዳዲ ነዳዲ ክመልኣ ዝኽእላ ናይ በንዚን መካይን፡ ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ናብ መዐደሊ ቻርጅ ምእታው የድልየን። ወነንቲ ኣብ ገዛ ወይ ብመርበብ ህዝባዊ ቻርጅ ጣብያታት ኣቢሎም ናብ መመላእታ ቦታታት ምቹእ ምብጻሕ ከምዘለዎም ከረጋግጹ ኣለዎም። ዝኾነ ናይ ቻርጅ ገመዳትን መተሓላለፍትን ዝኾነ ይኹን ጉድኣት ወይ ምብስባስ እንተሃልዩ ብቐጻሊ ምፍታሽ እውን ዝኾነ ናይ ቻርጅ ክህሉ ዝኽእል ጸገማት ንምክልኻል ኣገዳሲ እዩ።

ካብዚ ሓሊፉ ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ምስተን ብበንዚን ዝሰርሓ መካይን ክነጻጸራ እንከለዋ ውሑድ ዝንቀሳቐስ ክፍልታት ስለዘለወን፡ ድሌታት ጽገና ይንኪ። እዚ ብልጫ ብቐንዱ ብዙሓት ዝንቀሳቐሱ ኣካላት ዘለዎ ውሽጣዊ ምንዳድ ሞተር ብዘይምህላዉ እዩ። ንኽጽገና ዘለወን ክፍልታት ውሑድ ስለዘለዋ፡ ብሓፈሻ ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ውሑድ ተደጋጋሚ ኣገልግሎት ዘድልየን ኮይኑ፡ ናይ መካኒካዊ ምብልሻው ዕድለን ትሑት እዩ።

ይኹን እምበር፡ ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን፡ ምቹእ ኣፈጻጽማአን ንምርግጋጽ፡ ሕጂ’ውን ስሩዕ ጽገና ከምዘድልየን ምፍላጥ ወሳኒ እዩ። እዚ ድማ ስሩዕ ምፍታሽ ናይ ፍሬኖ ስርዓት፣ ጎማታትን ናይ መሰናበቲ ኣካላትን የጠቓልል። ብተወሳኺ፡ ስርዓተ ምዝሓልን ምውዓይን ናይታ ኤሌክትሪክ መኪና ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ምቕማጥ፡ ንብቕዓት ባትሪ ንምዕቃብ ኣገዳሲ እዩ። ዝኾነ ክህሉ ዝኽእል ጸገማት ቅድሚ ዓበይቲ ጸገማት ምዃኑ ንምልላይ፡ እቲ ኣፍራዪ ዝመኸሮ ናይ ጽገና መደብ ምኽታል ወሳኒ እዩ።

መደምደምታ

ሞተር ኤሌክትሪክ መካይን ቀሊልነት፣ ብቕዓት፣ ሪጀነሬቲቭ ፍሬኖን ዝድነቕ ኣፈፃፅማን ይህቡ። ኣብ ቴክኖሎጂ ኤሌክትሪክ ተሽከርከርቲ ምዕባለታት እናተገብረ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን፡ ዝያዳ ፈጠራዊ ባህርያትን ዝተመሓየሸ ኣፈጻጽማን ክንጽበ ንኽእል። ግቡእ ጽገና ባትሪ፡ ምሕላው ስርዓተ መዝሓሊ፡ ጽገና ጎማታትን ስሩዕ መርመራን ንወነንቲ ኤሌክትሪክ መካይን መካይኖም ብዘይ ገለ ጸገም ንኽሰርሓ ኣገዳሲ እዩ። ቅብኣት ንብቕዓትን ብቕዓትን ነዊሕ ዕድመን ናይ ኤሌክትሪክ መካይን ብፍላይ ድማ ፍጥነት ዘለወን መካይን ኣብ ምዕባይ ዓቢ ተራ ኣለዎም። እዘን ተሽከርከርቲ ንፍሕፍሕ ንምንካይ፡ ምብስባስ ንምንካይን ምቕያር ጸዓት ንምምሕያሽን ኣብ ቅብኣት ብብዝሒ ይምርኮሳ። ምጽጋን ኤሌክትሪክ መካይን ካብ ናይ በንዚን መካይን ኣዝዩ ዝፍለ ኮይኑ፡ ንኤሌክትሪክ መካይን ስሩዕ ጽገና ባትሪን ትሕተ ቅርጺ ቻርጅ ምርካብን ኣድላዪ እዩ። ፍሉይ ናይ ጽገና ጠለባት ፍጥነት ዘለወን ብኤሌክትሪክ ዝሰርሓ መካይን ምርዳእ ንወነንቲ ወሳኒ እዩ።