ەکە داهاتووی ئۆتۆمبێلەکانی بەنزین تادێت نادیارتر دەبێت، ئەمەش بەهۆی پەرەسەندنی نیگەرانییەکان سەبارەت بە گۆڕانی کەشوهەوا، پیسبوونی ژینگە و پێشکەوتنە خێراکانی تەکنەلۆژیای ئۆتۆمبێلی کارەبایی (EV). لە کاتێکدا گەلان هەوڵدەدەن ئامانجە گەورە مەبەستەکانی کەمکردنەوەی کاربۆن و باشترکردنی کوالیتی هەوا باشتر بکەن، ڕۆڵی ئۆتۆمبێلە تەقلیدییە بەنزینییەکان دەخرێتە ژێر پرسیارەوە. زۆرێک لە شارەزایان پێشبینی دەکەن تا ساڵی ٢٠٥٠ ئۆتۆمبێلی غاز زاڵ نەبن بەسەر ڕێگاکاندا و ئۆتۆمبێلی کارەبایی و هایبریدەکان جێگەی سەرەکی دەبنەوە. بەڵام پرسیارەکە هەر ماوە- ئایا تا ئەو کاتە ئۆتۆمبێلی بەنزین بە تەواوی نامێنێت؟

ئەم بابەتە بەدواداچوون بۆ ئەو هۆکارە جیاوازانە دەکات کە کاریگەرییان لەسەر داهاتووی ئۆتۆمبێلەکانی بەنزین هەیە، لە پەرەسەندنی گۆڕانکارییەکانی سیاسەت و داهێنانە تەکنەلۆژییەکانەوە تا گۆڕینی ڕەفتاری بەکاربەران و خواستی بازاڕ. ئێمە لێکۆڵینەوە لەوە دەکەین کە چۆن پێشکەوتنەکانی تەکنەلۆژیای پاتری، فراوانکردنی ژێرخانی شەحنکردنەوە و زیادبوونی فشارەکان لەسەر حکومەتەکان بۆ چارەسەرکردنی گەرمبوونی جیهان دەتوانن بەشداربن لە دابەزینی ئۆتۆمبێلە بەنزینییەکان. سەرەڕای ئەوەش، باس لەو تەحەددایانە دەکەین کە ڕەنگە گواستنەوە بۆ بەدیلەکانی پاکتر خاو بکەنەوە، و ئایا ئۆتۆمبێلی بەنزین هێشتا دەتوانێت ڕۆڵی هەبێت لە هەندێک بازاڕدا تا ساڵی ٢٠٥٠.

پێشکەوتن لە تەکنەلۆژیای EV

1.باشترکردنی پاتری

پێشکەوتنی بەرچاو لە تەکنەلۆژیای پاتریدا هۆکارێکی سەرەکی بووە بۆ پەرەسەندنی ناوبانگ و بەناوبانگی ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان (EV).

تەمەنی پاتری درێژتر :
تەمەنی پاتری بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بووە، پاتری EV مۆدێرن تا ٨-١٠ ساڵ یان زیاتر دەمێنێتەوە، بەپێی بەکارهێنان. ئەم تەمەنە درێژکراوە نیگەرانییەکان سەبارەت بە پێویستی گۆڕینی بەردەوام کەمدەکاتەوە و تێچووی درێژخایەن بۆ خاوەنەکانیان کەمدەکاتەوە.

خێراتر بارگاویکردنەوە :
پێشکەوتنەکانی تەکنەلۆژیای شەحنکردنەوە کاتەکانی شەحنکردنەوەی زۆر کەمکردووەتەوە. ئێستا وێستگەکانی شەحنکردنەوەی خێرا دەتوانن EV بۆ 80% لە کەمتر لە 30 خولەکدا بارگاوی بکەنەوە، ئەمەش وا دەکات EVەکان گونجاوتر بن بۆ گەشتە درێژەکان و کەمکردنەوەی کاتەکانی وەستانی شەحنکردنەوە.

باشترکردنی کارایی :
باشتربوونی بەردەوام لە کارایی پاتریدا ڕێگە بە ئۆتۆمبێلە EVەکان دەدات بە یەک بارگاویکردنەوە مەودای دوورتر ببڕن، لەگەڵ زۆرێک لە مۆدێلە نوێیەکان کە مەودای زیاتر لە 300 میل پێشکەش دەکەن، ئەمەش وایکردووە گونجاو بن بۆ بەکارهێنانی ڕۆژانە و لێخوڕینی مەودای دوور.

کەمکردنەوەی تێچوون :
تێچووی پاتری لیتیۆم ئایۆن لە ماوەی دەیەی ڕابردوودا بە شێوەیەکی بەرچاو کەمیکردووە، ئەمەش وایکردووە کە ئۆتۆمبێلی EV بۆ بەکارهێنەران گونجاوتر بێت. لەگەڵ بەردەوامبوونی دابەزینی نرخی پاتری، نرخی گشتی ئۆتۆمبێلی جۆری EV زیاتر کێبڕکێ لەگەڵ ئۆتۆمبێلە تەقلیدییە بەنزینییەکان دەکات.

2.گەشەی ژێرخانی

پەرەپێدانی ژێرخانی شەحنکردنەوە هۆکارێکی دیکەی گرنگە کە دەبێتە هۆی وەرگرتنی ئۆتۆمبێلی جۆری EV.

فراوانکردنی وێستگەکانی شەحنکردنەوە :
ژمارەی وێستگەی شەحنکردنەوەی گشتی زۆر زیادی کردووە، وێستگەی زیاتر لە ناوچە شارییەکان و بەدرێژایی ڕێگا سەرەکییەکان و ناوەندە بازرگانییەکان دەردەکەون. ئەم فراوانبوونە بەربڵاوە خاوەندارێتی EV ئاسانتر دەکات، چونکە شۆفێران بژاردەی شەحنکردنەوەی زیاتریان هەیە.

چارەسەری شەحنکردنەوەی ماڵەوە :
زۆرێک لە خاوەن EVەکان ئێستا دەتوانن وێستگەی شەحنکردنەوەی ماڵەوە دابنێن، ئەمەش ڕێگەیان پێدەدات بە ئاسانی ئۆتۆمبێلەکانیان لە شەوێکدا شەحن بکەنەوە. ئەمەش پێویستی پشت بەستن بە وێستگەی شەحنکردنەوەی گشتی بۆ بەکارهێنانی ڕۆژانە نامێنێت، ئەمەش خاوەندارێتی EV زیاتر دەستڕاگەیشتن و ئاسانتر دەکات.

تۆڕەکانی شەحنکردنەوەی خێراتر :
گەشەی تۆڕەکانی شەحنکردنەوەی خێرا ڕێگە بە بارگاویکردنەوەی خێراتر و کاراتر دەدات، کە ئەمەش زۆر گرنگە بۆ گەشتکردنی EV بۆ مەودای دوور. لەگەڵ فراوانبوونی ئەم تۆڕانە، پراکتیکی لێخوڕینی ئۆتۆمبێلی جۆری EV لە مەودای دوورتردا بەردەوامە لە باشتربوون، ئەمەش یەکێک لە نیگەرانییە باوەکان سەبارەت بە ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان چارەسەر دەکات- دڵەڕاوکێی مەودا.

ڕەفتاری بەکاربەر و داواکاری بازاڕ

1.گۆڕانکاری لە هەڵبژاردنەکانی بەکاربەردا

لەگەڵ بەردەوامبوونی گەشەسەندنی نیگەرانییەکانی ژینگە، گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە ئارەزووەکانی بەکاربەراندا ڕوویداوە بەرەو ئۆتۆمبێلی دۆستی ژینگەیی و بەردەوامتر، کە ئۆتۆمبێلی کارەبایی (EV) پێشەنگن.

زیادبوونی ئارەزووی ئۆتۆمبێلی دۆستی ژینگە :
بەکارهێنەرانی زیاتر لە کاتی بڕیاردانی کڕیندا بەردەوامیی و بەرپرسیارێتی ژینگەیی لە پێشینەن. ئۆتۆمبێلی جۆری EV وەک چارەسەرێکی سەرەکی بۆ کەمکردنەوەی دەردانی کاربۆن سەیر دەکرێت، کە بەدیلێکی پاکتر پێشکەش دەکات بۆ ئۆتۆمبێلە تەقلیدییەکانی بەنزین. لەگەڵ زیادبوونی هۆشیاری سەبارەت بە گۆڕانی کەشوهەوا و کاریگەرییەکانی سووتەمەنی بەردینی، زۆرێک لە کڕیاران بە تامەزرۆییەوە وەبەرهێنان لە ئۆتۆمبێلەکاندا دەکەن کە لەگەڵ بەهاکانیاندا بگونجێت و بەشداربێت لە داهاتوویەکی سەوزتردا.

ناوبانگ لە نێوان هەزارەییەکان و Gen Z :
هەزار ساڵە و Gen Z پێشەنگی تۆمەتەکەن کاتێک باس لە وەرگرتنی EV دەکرێت. ئەم نەوە گەنجانە زیاتر تەکنەلۆژیای داهێنەرانە لە باوەش دەگرن و بەها بە چارەسەرە هۆشیارەکانی ژینگە بدەن. هەروەها زیاتر ئاگاداری سوودە درێژخایەنەکانی ژینگەیی و دارایی ئۆتۆمبێلی EVن. لەگەڵ ئەوەی ئەم بەکارهێنەرانە دەبنە هێزێکی باڵادەستتر لە بازاڕی ئۆتۆمبێلدا، خواستیان لەسەر ئۆتۆمبێلی کارەبایی پیشەسازییەکە بەرەو داهاتوویەکی پاکتر و بەردەوامتر دەبات.

2.گونجاوی و بەردەستبوونی

خواست لەسەر ئۆتۆمبێلی کارەبایی زیاتر بەهۆی باشتربوونی نرخی گونجاو و زیادبوونی بەردەستبوونی مۆدێلی EV کە خزمەت بە کۆمەڵێک بەکارهێنەری بەرفراوان دەکات، زیاتر دەبێت.

کەمکردنەوەی کۆی تێچووی خاوەندارێتی :
لە کاتێکدا ڕەنگە نرخی سەرەتایی کڕینی ئۆتۆمبێلی جۆری EV زیاتر بێت لە نرخی ئۆتۆمبێلی تەقلیدی، بەڵام کۆی تێچووی خاوەندارێتی ئۆتۆمبێلی جۆری EV بە تێپەڕبوونی کات کەمترە. ئۆتۆمبێلە EVەکان پێویستیان بە چاککردنەوەی کەمتر هەیە بەهۆی کەمتربوونی پارچەی جوڵاو، و تێچووی شەحنکردنەوە بە شێوەیەکی گشتی کەمترە لە تێچووی بەنزین. بە کەمتر سەردانی میکانیک و کەمبوونەوەی تێچووی وزە، خاوەن ئۆتۆمبێلەکانی EV دەتوانن پاشەکەوتێکی بەرچاو لە درێژخایەندا ببینن، ئەمەش وایکردووە ئۆتۆمبێلی کارەبایی ببێتە بژاردەیەکی سەرنجڕاکێش بۆ بەکارهێنەرانی هۆشیاری تێچوون.

جۆرەها مۆدێلی EV بە نرخێکی گونجاو :
بەردەستبوونی ئۆتۆمبێلی کارەبایی بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش زیادی کردووە، بەجۆرێک کە کۆمپانیاکانی زیاتری دروستکردنی ئۆتۆمبێل جۆرەها مۆدێلی EV یان بە نرخە جیاوازەکان ناساندووە. لە بژاردەی دۆستانەی بودجەوە تا مۆدێلی لوکس، ئێستا بەکارهێنەران دەستیان بە ئۆتۆمبێلی کارەبایی بە نرخێکی گونجاو و کارایی بەرز لە سەرانسەری سێگمێنتە جیاوازەکاندا دەگات. لەگەڵ بەردەوامبوونی فراوانبوونی بازاڕی ئۆتۆمبێلی کارەبایی، بژاردەی زیاتر پێشکەش بە بەکارهێنەران دەکات، ئەمەش ئاسانکاری دەکات بۆ دۆزینەوەی ئۆتۆمبێلێکی جۆری EV کە لەگەڵ پێداویستی و بودجەی ئەواندا بگونجێت.

تەحەددیات بۆ ئۆتۆمبێلی غاز

1.تێچووی بەرزی کارکردن

ئۆتۆمبێلەکانی بەنزین ڕووبەڕووی بەرزبوونەوەی تێچووی کارکردن دەبنەوە، ئەمەش بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی و پێویستی بە چاککردنەوەی بەردەوامەوەیە.

بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی :
نرخی بەنزین زیاتر ناجێگیر دەبێت، ئەمەش دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی تێچووی ئۆتۆمبێلەکانی بە غاز، ئەمەش وایکردووە کەمتر گونجاو بن بۆ لێخوڕینی ڕۆژانە.

تێچووی زیاتری چاککردنەوە :
ئۆتۆمبێلە غازییەکان پێویستیان بە چاککردنەوەی زیاتر هەیە بەهۆی بزوێنەری سووتانی ناوخۆیی (ICE) و سیستەمی ئاڵۆزتر وەک گێڕ و سیستەمی ئیگزۆز، ئەمەش تێچووی گشتی خاوەندارێتی زیاد دەکات.

کارایی سووتەمەنی سنووردار :
سەرەڕای پێشکەوتنەکان، ئۆتۆمبێلەکانی بە غاز هێشتا لە کارایی سووتەمەنی لە ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان (EV) دواکەوتوون، لەگەڵ EVەکان گۆڕینی وزەی باشتر پێشکەش دەکەن، ئەمەش وایکردووە کە بە تێپەڕبوونی کات هەرزانتر کاربکەن.

2.بەسەرچوونی تەکنەلۆژیا

لەگەڵ زیادبوونی زەبری ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان، ئۆتۆمبێلە بەنزینییەکان ڕووبەڕووی مەترسی بەسەرچوون دەبنەوە.

قۆناغ بە قۆناغ کۆتاییهێنان بە ئۆتۆمبێلی غاز :
زۆرێک لە ناوچەکان بەنیازن تا ساڵی ٢٠٣٠-٢٠٤٠ ئۆتۆمبێلی نوێی بەنزین قەدەغە بکەن، بە ئامانجی گواستنەوەی سفر دەردانی گازی ژەهراوی. لەگەڵ پێشکەوتنی تەکنەلۆژیای EV، ئۆتۆمبێلە غازییەکان زیاتر دەگۆڕدرێن.

سنووردارکردن لە ناوچە کەم دەردانی گازی ژەهراوی :
زۆرێک لە شارەکان ناوچەی کەم دەردانی گازی ژەهراوی (LEZ) دروست دەکەن کە ئۆتۆمبێلی غاز سنووردار دەکەن یان پارەیان لێ وەردەگرن بۆ چوونە ژوورەوە. لەگەڵ فراوانبوونی ئەم ناوچانەدا، کارپێکردنی ئۆتۆمبێلەکانی بە غاز لە ناوچە شارییەکان قورستر دەبێت.

داهاتووی ئۆتۆمبێلی بەنزین: ئایا لە ژیاندا دەمێننەوە؟

1.ئەگەری دروستکردنی ئۆتۆمبێلی غاز لە ساڵی ٢٠٥٠

لە کاتێکدا پێشبینی دەکرێت ئۆتۆمبێلی بەنزین تا ساڵی ٢٠٥٠ دابەزینێکی بەرچاو بەخۆیەوە ببینێت، بەڵام ڕەنگە هێشتا لە بازاڕە تایبەتەکاندا هەبن.

ناوچە گەشەسەندووەکان :
لە هەندێک ناوچەی گەشەسەندوودا، کە ژێرخانی EV هێشتا سنووردارە و وێستگەکانی شەحنکردنەوە کەمن، ڕەنگە ئۆتۆمبێلی غاز بەهۆی هۆکارە ئابوورییەکان و خاوبوونەوەی وەرگرتنی EV بە باڵادەستی بمێنێتەوە.

ئارەزومەندانی ئۆتۆمبێلی کلاسیک :
پێدەچێت بازاڕی ئۆتۆمبێلی کلاسیک بەردەوام بێت لە پشتگیریکردنی ئۆتۆمبێلی بەنزین، چونکە کۆکەرەوە و ئارەزومەندان بەهای ئەم ئۆتۆمبێلانە دەدەن بەهۆی گرنگی مێژوویی و کولتوورییەوە.

2.دابەزینی فرۆشی ئۆتۆمبێلی غاز تا ساڵی ٢٠٥٠

پێدەچێت تا ساڵی ٢٠٥٠ ئۆتۆمبێلی بەنزین بەشێکی کەم لە بازاڕی جیهانی پێکبهێنێت.

گۆڕانی جیهانی بۆ ئۆتۆمبێلی جۆری EV :
لەگەڵ ئەوەی ئۆتۆمبێلە کارەباییەکان بە نرخێکی گونجاو و کاراتر دەبن، و لەگەڵ ئەوەی زۆرێک لە وڵاتان پلانیان هەیە فرۆشتنی ئۆتۆمبێلی نوێی بەنزین قەدەغە بکەن، ئۆتۆمبێلی جۆری EV زاڵ دەبێت بەسەر بازاڕی ئۆتۆمبێلدا.

ژێرخانی EV و پشتگیری سیاسەت :
گەشەی ژێرخانی شەحنکردنەوە و هاندانەکانی حکومەت زیاتر دەبێتە هۆی وەرگرتنی ئۆتۆمبێلی کارەبایی، ئەمەش وا دەکات ئۆتۆمبێلەکانی بە غاز تادێت دەگمەنتر بن.

پرسیارە بەردەوامەکان: ئایا ئۆتۆمبێلی غاز لە ساڵی ٢٠٥٠دا هێشتا بوونی هەیە؟

1.ئایا ئۆتۆمبێلەکانی بە غاز تا ساڵی ٢٠٥٠ بە تەواوی نامێنن؟

پێناچێت تا ساڵی ٢٠٥٠ ئۆتۆمبێلەکانی بە غاز بە تەواوی نەمێنن، بەڵام پێشبینی دەکرێت لە کەمینەدا بن. پێشبینی دەکرێت ئۆتۆمبێلی کارەبایی (EV) زاڵ بێت بەسەر بازاڕدا بەهۆی توندتربوونی ڕێسا ژینگەییەکان و پێشکەوتنی تەکنەلۆژیا و زیادبوونی خواستی بەکاربەران.

2.چ هۆکارێک دەبێتە هۆی دابەزینی ئۆتۆمبێلی غاز تا ساڵی ٢٠٥٠؟

هۆکارە سەرەکییەکان بریتین لە ڕێساکانی حکومەت، پێشکەوتن لە تەکنەلۆژیای ئۆتۆمبێلی کارەبایی، گەشەی ژێرخانی شەحنکردنەوە، و گۆڕانکاری لە ئارەزووەکانی بەکاربەران بەرەو بژاردەی پاکتر و گونجاوتر.

3.ئایا ئۆتۆمبێلی هایبرید چارەسەرێکە بۆ گواستنەوەی دوور لە ئۆتۆمبێلی غاز؟

ئۆتۆمبێلی هایبرید دەتوانێت وەک پردێک لە نێوان ئۆتۆمبێلی غازی تەقلیدی و ئۆتۆمبێلی تەواو کارەباییدا بێت، ئەمەش نەرمی و نەرمی پێشکەش بەو بەکارهێنەرانە دەکات کە ئامادە نین بۆ وەرگرتنی تەواوی EV. ئەوان سوودەکانی ماتۆڕی کارەبایی لەگەڵ بزوێنەری بەنزین تێکەڵ دەکەن، بەڵام پێدەچێت ڕۆڵیان کەم ببێتەوە لەگەڵ باشتربوونی ژێرخانی EV.

4.ئایا ئۆتۆمبێلی غاز دەتوانێت لە ساڵی ٢٠٥٠دا هێشتا سوودی هەبێت؟

لە کاتێکدا کە ئۆتۆمبێلی غاز ڕەنگە هێشتا لە هەندێک بازاڕی تایبەتدا هەبن- وەک لە وڵاتانی تازەپێگەیشتودا، بۆ ئارەزومەندانی ئۆتۆمبێلی کلاسیک، یان لە پیشەسازییە تایبەتەکاندا- بە ئەگەرێکی زۆرەوە زۆر کەمتر باو دەبن. ئۆتۆمبێلە EVەکان بەهۆی سوودە ژینگەیی و ئابوورییەکانیانەوە زاڵ دەبن بەسەر بازاڕە سەرەکییەکاندا.

ئەنجام

پێشبینی دەکرێت تا ساڵی ٢٠٥٠ ئۆتۆمبێلە بەنزینییەکان دابەزینێکی بەرچاو بەخۆیەوە ببینن، لەگەڵ... ئۆتۆمبێلی کارەبایی (EV) کە لە بازاڕی جیهانی ئۆتۆمبێلدا جێگەی سەرەکی دەگرێتەوە. لە کاتێکدا کە ئۆتۆمبێلەکانی بە غاز ڕەنگە هێشتا لە بازاڕە تایبەتەکانی تایبەتدا هەبن، وەک ناوچە گەشەسەندووەکان یان کۆکردنەوەی ئۆتۆمبێلی کلاسیک، بەڵام بوونی گشتییان بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەبێتەوە. ئۆتۆمبێلە EVەکان بەردەوام دەبن لە بەدەستهێنانی هێز، ئەمەش بەهۆی باشتربوونی تەکنەلۆژیای پاتری، فراوانکردنی ژێرخانی شەحنکردنەوە، و پشتگیرییەکی بەهێزی حکومەت بۆ گواستنەوەی بەردەوام. ئەم گواستنەوەیە بۆ ئۆتۆمبێلی کارەبایی هەنگاوێکی گرنگە بۆ کەمکردنەوەی دەردانی کاربۆن و داڕشتنی داهاتوویەکی پاکتر و کاراتر بۆ جووڵەی جیهانی.